POSZUKUJESZ WYDAWNICTW PODRÓŻNICZYCH O GRECJI?
ZAPRASZAM DO KSIĘGARNI INTERNETOWEJ "BEZDROŻA"



Republika Grecka
ATENY

HISTORIA ATEN W ZARYSIE

Najdawniejsze ślady osadnictwa na terenie dzisiejszych Aten pochodzą z III tysiąclecia p.n.e. (Pelazgowie). W połowie drugiego tysiąclecia p.n.e. wzniesiono w okresie mykeńskim (Achajowie) na Akropolu zamek warowny, wokół którego rozrosło się osiedle. W XI-VII wieku p.n.e. na południu i północy od Akropolu powstało miasto z agorą, otoczone w VI wieku murami obronnymi. Ateny stały się głównym miastem Attyki. Z przełomu VIII i VII wieku p.n.e. pochodzą pierwsze pisane informacje o mieście. Państwem kierowała wtedy arystokracja rodowa. Z upływem czasu wyjęci do tej pory spod prawa chłopi i rzemieślnicy zaczęli żądać prawa do większych swobód oraz współdecydowania w rządach. Dzięki temu, że im je stopniowo przyznawano, Ateny mogły dokonać rzeczy, których sławą miasto żyje do dziś. W 624 roku p.n.e. wszedł w życie tzw. kodeks praw Drakona. Przyznawał on wszystkim wolnym Ateńczykom prawo do ochrony przed samowolą jurysdykcji arystokracji. Jednak w trosce o dobro wysoko urodzonych wprowadził Drakon tak surowe kary za naruszenie cudzej własności, że do dziś surowe prawa nazywa się drakońskimi. Dalsze prawa dla nisko urodzonych obywateli Aten przyniosły reformy ustrojowe Salona w roku 594 p.n.e. Na ich mocy darowano im dawne długi, a wielu zadłużonych rolników otrzymało z powrotem swoją ziemię. Wprawdzie wolni Ateńczycy podzieleni byli na cztery klasy, obdarzone przez władze państwowe różnymi prawami, lecz przynależność do nich oparta była już nie na dziedzicznym statusie, lecz na wielkości płaconej daniny. Mimo to rodziły się nowe konflikty. Czas dojrzewał do despotycznej władzy tyrana. Dyktatorem został Pizystrat, który dzięki działaniom na korzyść biednych miał lud po swojej stronie. Panowanie jego i jego synów Hippiasza i Hipparcha trwało od roku 560 do 510 p.n.e. W tym okresie, celem zatrudnienia ludzi (i zajęcia ich czymś innym, a nie polityką), rozpoczęto wznoszenie pierwszych monumentalnych budowli z kamienia. W latach 570-550 p.n.e. wzniesiono na Akropolu świątynię Ateny Polias (opiekunki miasta), tzw. Hekatompedon, a u stóp wzgórza - święty okrąg Dionizosa ze świątynią i teatrem. Po zamordowaniu Hipparcha i wygnaniu z kraju Hippiasza rozpoczęła się nowa era w polityce ateńskiej. Już nikt nie mógł rządzić wbrew woli ludu. W roku 508 p.n.e. Klejstenes przywrócił stare prawa, łącznie z prawem do zgromadzenia ludowego. Ateny musiały teraz wzmocnić się, by sprostać trudnemu wyzwaniu nadchodzącego wieku. Przyszło ono w postaci Persów, którzy już wcześniej podbili greckie miasta w Azji Mniejszej oraz liczne wyspy. W roku 490 p.n.e. azjatycka potęga i małe państwo-miasto spotkały się pod Maratonem. Pomimo ogromnej przewagi liczebnej Persów zwyciężyli Ateńczycy. Ateny pod wodzą Temistoklesa przygotowywały się do kolejnej inwazji budując flotę wojenną. W bitwie w cieśninie morskiej koło wyspy Salaminy w 480 roku p.n.e. Grecy odnieśli drugie zwycięstwo, przypieczętowane kolejnym zwycięstwem pod Platejami w roku 479 p.n.e. Dzięki tym zwycięstwom Ateny stały się potęgą wśród greckich państw-miast. Powołały do życia przymierze w postaci Związku Morskiego Attyki i Delos. W latach 480-479 p.n.e. miasto jednak zostało poważnie zniszczone przez Persów. Jego odbudowę rozpoczął Temistokles, wznosząc tzw. Długie Mury. W V wieku p.n.e. powstały m.in. okrągły Tolos (budynek urzędników państwowych, obrócony w ruiny około 465 roku p.n.e.) oraz Stoa Pojkile ("malowana", około 460 r. p.n.e), nazwana tak od zdobiących ją malowideł. Stoa stała się miejscem spotkań filozofów i ośrodkiem ich działalności (stoicy). Budynki te wzniesiono za rządów wybitnego polityka i przywódcy Aten, arystokraty Kimona (ok. 519-449 p.n.e.). Złoty wiek Aten przypada na czasy Peryklesa (ok. 500-429 p.n.e.). Był to przede wszystkim rozwój kulturalny miasta. Z Aten pochodzili trzej najwięksi tragicy greccy: Ajschylos (525-456 p.n.e.), Sofokles (ok. 496-406 p.n.e) i Eurypides (ok. 485-406 p.n.e.). W Atenach także tworzył największy rzeźbiarz grecki Fidiasz (ok. 490-420 p.n.e.) i działał Sokrates (469-399 p.n.e.). Za rządów Peryklesa (443-429 p.n.e.) Ateny stały się jednym z najpotężniejszych miast-państw greckich (Ateński Związek Morski), ośrodkiem kulturalnym, naukowym, gospodarczym i politycznym o wyjątkowym znaczeniu. Wtedy zbudowano Tezejon - świątynię Hefajstosa i Ateny (Hefajstejon), przez długi czas uważaną za centrum kultowe Tezeusza (stąd nazwa), rozpoczęto przebudowę Akroplu, ukończono Długie Mury łączące Ateny z portami Pireusem i Faleron. Był to też okres rozkwitu demokracji ateńskiej. Od roku 464 p.n.e. o tym co działo się w Atenach, decydowało jedynie i wyłącznie zgromadzenie ludowe, w skład którego wchodzili wszyscy wolni Ateńczycy płci męskiej. Nim jednak stulecie dobiegło końca, dominująca pozycja Aten na Morzu Egejskim załamała się. Wybuchła tzw. wojna peloponeska w latach 431-404, w wyniku której Ateny musiały poddać się zwycięskiej Sparcie. Potęga polityczna i militarna Aten przeszła do historii. Jednak nadal miasto było greckim centrum kulturalnym. W IV wieku p.n.e. działała tu słynna Akademia Platońska. W roku 338 p.n.e. Ateny utraciły niepodległość na rzecz Macedonii (bitwa pod Cheroneą), później władców hellenistycznych, a wreszcie Rzymu (146 r. p.n.e.). W 86 roku p.n.e. Ateny zostały doszczętnie zniszczone przez wodza rzymskiego Sullę. W czasach panowania Hadriana, czyli w latach 117-138, Ateny rozbudowano, ale pod koniec III wieku zostały one poważnie zniszczone przez ludy germańskie - Herulów i Wizygotów. W 529 roku zamknięto Akademię Platońską i Ateny straciły na znaczeniu, stając się w czasach Bizancjum jednym z miast prowincjonalnych, nękanym przez liczne wojny. Od 1204 roku Ateny były ośrodkiem efemerycznych państewek krzyżowców. W 1456 roku znalazły się pod panowaniem tureckim (sułtan Mahomet II) i były w posiadaniu Turków do 1833 roku. W tych czasach Ateny były już tylko małym miastem potężnego imperium. 26 września 1687 roku pocisk wystrzelony przez Wenecjan trafia w turecki magazyn amunicji urządzony w Partenonie na Akropolu, uszkadzając tutejsze budowle. W 1834 roku król Grecji, Otton I Bawarski przeniósł stolicę z Nafplionu do liczących wtedy około 4 tysięcy mieszkańców Aten - z powodów czysto symbolicznych, wkrótce rozpoczyna się też budowa Pałacu Królewskiego (w okolicy placu Syntagma, dziś budynek parlamentu). W 1896 roku odbyły się pierwsze Igrzyska Olimpijskie ery nowożytnej. W latach 1912-1923 trwała wojna grecko-turecka, w jej wyniku napłynęło do Aten prawie milion greckich przesiedleńców, dla których trzeba było w pośpiechu wybudować mieszkania. Stąd nastąpił bezprecedensowy rozrost greckiej stolicy i powstanie dzielnic nędzy - pierwszych slamsów, których resztki przetrwały na przedmieściach do dnia dzisiejszego. Od roku 1941 do 1944 miasto znajdowało się pod okupacja włoską i niemiecką. 12 października 1944 do Aten wkroczyły oddziały brytyjskie, wyzwalając miasto. Ateny były świadkiem narodowej tragedii Greków, czyli wojny domowej w latach 1944-1949 i zamachu stanu "czarnych pułkowników" w roku 1967. W 2004 roku Ateny były gospodarzem XXVIII Letnich Igrzysk Olimpijskich.

POLECAM STRONY

 
DESTYNACJE EUROPEJSKIE  ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY
STRONA ZAWODOWEGO PILOTA WYCIECZEK ZAGRANICZNYCH