POSZUKUJESZ WYDAWNICTW PODRÓŻNICZYCH O NORWEGII?
ZAPRASZAM DO KSIĘGARNI INTERNETOWEJ "BEZDROŻA"



NORWEGIA

NAJSTARSZE DZIEJE NORWEGII

Przez długie okresy olbrzymi lądolód pokrywał Norwegię wraz z całą Europą Północną. Ostatnie zlodowacenie zakończyło się na Półwyspie Skandynawskim około 13 tysięcy lat przed naszą erą. Klimat stawał się coraz cieplejszy. Lądolód topniał. Geologowie jednak obliczają, że trzeba było dalszych 6 tysięcy lat, by Skandynawia całkowicie wyzwoliła się spod jego pokrywy.
Nic to przeto dziwnego, że człowiek pojawił się tu znacznie później niż na obszarach Europy Środkowej. Kiedy na terenach dzisiejszej Polski rozwijały się już rolnicze osady, do wyłaniającej się spod lodowca Skandynawii przybyły wędrowne plemiona, pierwotne grupy myśliwych, rybaków i zbieraczy, posługujących się narzędziami z krzemienia, kości i jeleniego rogu.

Najstarsze ślady owych koczowników pochodzą z dwóch miejsc w Norwegii. Jedne z nich odkryte w roku 1929, na dalekiej północy w prowincji Finnmark, noszą nazwę "kultury Komsa" od szczytu górskiego, pod którym dokonano znaleziska. Drugie, zwane "kulturą Fosna", pochodzą z prowincji More na wybrzeżu zachodnim. W obu przypadkach archeolodzy natrafili na resztki obozowisk myśliwskich sprzed mniej więcej 10 tysięcy lat. Odkopano tam narzędzia i kości upolowanych zwierząt, a także szczątki ryb. Nie wiadomo kim byli ci najstarsi mieszkańcy Norwegii.
Niektórzy uczeni przypuszczają, że przybyli ze wschodu, z terenów nadwołżańskich. Inni wskazują, że w tym czasie można było również przywędrować do dzisiejszej Norwegii
z południa, z Jutlandii, która w owej epoce tworzyła jeszcze zwartą masę lądu ze Szwecją.
Okres paleolitu, czyli starszej epoki kamiennej, kończy się na obszarach dzisiejszej Norwegii mniej więcej 3 tysiące lat przed naszą erą. Ówczesne ludy koczownicze żyły z myślistwa i rybołówstwa. Mieszkały okresowo w jaskiniach, rozpadlinach skalnych wokół fiordów lub w prymitywnych szałasach. Spośród zwierząt domowych oswoili tylko psa.

Rozwój prymitywnych form bytowania nastąpił w okresie neolitu, czyli młodszej epoki kamiennej, która trwała 1,5 tysiąca lat i zakończyła się w Norwegii około 1500 roku przed naszą erą.
W znaleziskach archeologicznych z tego czasu widać już wyraźnie ślady życia osiadłego, znajomość hodowli zwierząt domowych i pierwociny rolnictwa. Narzędzia i broń nadal były z kamienia, lecz ich wykonanie było bardziej precyzyjne. Właśnie z epoki neolitu pochodzą pierwsze ślady skandynawskiej sztuki naskalnej w Norwegii. Są to naturalistyczne rysunki dzikich zwierząt wyryte licznie na skałach. Największe ich skupisko odkryto w Vingen nad Nordfjordem. Świadczą, że ich twórcy uprawiali magię myśliwską i że w dalszym ciągu łowiectwo odgrywało w ich życiu podstawową rolę. Pochodzenie kultur neolitycznych w Norwegii jest również problematyczne.

Epoka brązu trwała około tysiąca lat i zakończyła się około 500 roku przed naszą erą. Przyniosła ona kulturom przedhistorycznym tego kraju nowy surowiec - brąz - stop miedzi z cyną, która daje się łatwo formować. Przedmioty z brązu pochodziły z importu (w Norwegii ten surowiec nie występuje) i były towarem luksusowym. Okres brązu był w Norwegii epoką wyraźnego rozwoju kultur przedhistorycznych. Nastąpił rozwój życia osiadłego, rolnictwa, żeglugi, ustroju społecznego i wierzeń. Naturalistyczną sztukę neolitycznych myśliwych zastąpiły magiczne rysunki rolników, czczących słońce jako dawcę życia i dobrych urodzajów. Największe skupisko takich rytów odkryto na południe od Oslo, na farmie Kalnes. Nie wiemy kim byli ich twórcy, chociaż wiadomo, że przodkowie ludów germańskich już w II tysiącleciu przed naszą erą mieszkali na Półwyspie Jutlandzkim i w południowo-zachodniej części Półwyspu Skandynawskiego, skąd później zaczęli wędrować w różnych kierunkach. Być może już wówczas germańscy przybysze wchłonęli pierwotne ludy zamieszkujące dotychczas pustkowia Norwegii.

Około pół tysiąca lat przed naszą erą pojawiło się w Norwegii żelazo i ten pierwszy, pięćsetletni okres nazywają Norwegowie "celtyckim". Była to epoka upadku kultury i wyludnienia, czego przyczyną było okresowe oziębienie klimatu.
Ale już począwszy od początków naszej ery klimat ocieplił się ponownie i okres kolejnych 400 lat, zwany "rzymskim", lub raczej okresem wpływów prowincjonalno-rzymskich, był epoką pomyślnego rozwoju kultur skandynawskich. Norwegia ówczesna utrzymywała stosunki z północno-zachodnimi krańcami Imperium Rzymskiego.

Pismo runiczne używane przez Skandynawów powstało prawdopodobnie pod wpływem alfabetów greckiego i łacińskiego, i pochodzi w swych najstarszych okazach właśnie z tej epoki, z III i IV wieku naszej ery. Składało się ono w swej najdawniejszej postaci z 24 liter. Umieszczano je na przedmiotach codziennego użytku, ozdobach i monetach.
Okres rzymski - to w Norwegii wszechstronny rozkwit wydobycia i zastosowania żelaza. Ten stosunkowo ustabilizowany obraz rozwijających się plemiennych kultur Europy Północnej zakłócił w latach 400-600 okres wędrówek ludów, które nie tylko zburzyły cywilizację rzymską, lecz także dotarły do Norwegii. Liczne ślady zniszczonych osad warownych świadczą o zbrojnych inwazjach, jakich doświadczyła Norwegia w tym okresie.

Stopniowo jednak wędrówki ustawały i z chaosu wyłaniał się nowy obraz tej części naszego kontynentu. W okresie od roku 600 do 800 zacieśniły się kontakty Norwegii z ludami i państwami w rejonie Morza Północnego. Zaczęła wytwarzać się dość jednolita kultura, która rozkwitła w następnej epoce, zwanej przez Skandynawów okresem wikińskim.
 
DESTYNACJE EUROPEJSKIE  ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY
STRONA ZAWODOWEGO PILOTA WYCIECZEK ZAGRANICZNYCH