POSZUKUJESZ WYDAWNICTW PODRÓŻNICZYCH O NIEMCZECH?
ZAPRASZAM DO KSIĘGARNI INTERNETOWEJ "BEZDROŻA"



NIEMCY
BERLIN - ZARYS HISTORII   BERLIN - GALERIA ZDJĘĆ

BERLIN

Berlin - stolica i największe miasto Niemiec, na prawach kraju związkowego (landu). Zajmuje powierzchnię 891 km2, zamieszkuje je blisko 3,5 mln osób. Berlin znajduje się w północno-wschodniej części Niemiec na Pojezierzu Brandenburskim i w Pradoline Warszawsko-Berlińskiej. Położony jest nad rzeką Szprewą i Hawelą oraz ich dopływami. Rzeka Szprewa w dzielnicy Spandau wpada do Haweli, prawego dopływu Łaby. Berlin znajduje się między płaskowyżami Barnim i Teltow. Na terenie Berlina znajdują się duże jeziora: Grosser Muggelsee i Tegeler See, oraz kompleksy leśne: Grunewald, Spandau, Tegel i Berliner Stadtwald. Miasto łączy się kanałami z Łabą, Odrą i Renem. Berlin leży około 70 kilometrów od granicy z Polską. Szerokość miasta w kierunku wschodnio-zachodnim wynosi około 45 km, zaś długość w kierunku północno-południowym wynosi około 38 km. Najwyższe wzniesienie to Grosse Muggelberg - 115,4 m n.p.m., natomiast najniższy punkt leży na wysokości 32 m n.p.m.

Miasto podzielone jest na 12 dzielnic (Bezirk), dzielących się dalej na "poddzielnice" (Ortsteile, czyli części miasta). Ten podział istnieje od 1 stycznia 2001 roku, kiedy to w wyniku reformy administracyjnej zmniejszono liczbę dzielnic z 23 do 12 w celu obniżenia kosztów. Każdy Bezirk ma oddzielny samorząd i prawa zbliżone do praw miejskich. Dzielnice Berlina: Charlottenburg-Wilmersdorf, Friedrichshain-Kreuzberg, Lichtenberg, Marzahn-Hellersdorf, Mitte, Neukölln, Pankow, Reinickendorf, Spandau, Steglitz-Zehlendorf, Tempelhof-Schöneberg, Treptow-Köpenick.

Berlin jest wielkim ośrodkiem gospodarczym i finansowym. Przemysł głównie elektroniczny (m.in. firma Siemens, AEG), maszynowy, środków transportu i odzieżowy. Ważny ośrodek handlowy (międzynarodowe targi, wystawy). Wielki węzeł komunikacji lotniczej, drogowej, kolejowej oraz wodnej (np. szlak wodny Berlin - Szczecin - Bałtyk). Porty lotnicze: Schönefeld (położony w kraju związkowym Brandenburgia), Tegel i Tempelhof - czynny do końca października 2008 roku. Linia kolejowa z Berlina do Poczdamu była drugą na terenie Niemiec i została uruchomiona w 1838 roku, biegnąc z obecnego placu Poczdamskiego przez Steglitz, Zehlendorf i Novawes do Poczdamu. W Berlinie kursuje najstarsze w Niemczech metro (1902), posiadające obecnie 9 linii, z czego 14% tras znajduje się na powierzchni.

Obecny kształt Berlina nadała miastu II wojna światowa. 70% wszystkich zniszczonych w Niemczech budynków mieściło się w Berlinie. Alianckie i radzieckie bombardowania zrównały z ziemią 92% zabudowy. Po podziale miasta władze NRD we wschodniej części odbudowały większość obiektów, zachowując ocalałe XIX wieczne budynki, natomiast w części zachodniej powstała zupełnie nowa zabudowa.

NALEŻY ZOBACZYĆ

BRAMA BRANDENBURSKA
Zaprojektowana przez przedstawiciela wczesnego klasycyzmu w Prusach, pochodzącego z Kamiennej Góry, Carla Gottharda Langhansa (1732-1808). Budowana po wojnie siedmioletniej (1756-1763) - w wyniku, której Prusy uzyskały Śląsk, w czasach umacniania Prus. Na biało pomalowana budowla nazwana została wtedy Bramą Pokoju. Brama Brandenburska jako symbol Pokoju i Wolności od 3 października 1990 roku, w rocznicę Zjednoczenia Niemiec, jest znowu w swej oryginalnej formie. Remont tej historycznej budowli trwał dwa lata. Zabytek znajduje się na niemieckich rewersach monet 10, 20 i 50 eurocentów jako symbol zjednoczenia państwa niemieckiego. Brama Brandenburska jest wysoka na 26 m, szeroka na 65,5 m i głęboka na 11 m. Wybudowano ją z piaskowca łabskiego. W bramie jest pięć przejazdów, z których środkowy jest odrobinę szerszy od innych (5,6 m), oraz dwie przybudówki. Po obu stronach stoi po sześć 14-metrowych kolumn w stylu doryckim z jońskim rowkowaniem. Bazy kolumn mają średnice 1,75 m. Attyka i filary dzielące przejazdy są pokryte reliefami, które przedstawiają min. czyny Herkulesa. W obu przybudówkach stoją wielkie posągi przedstawiające Marsa, chowającego miecz do pochwy i boginię Minerwę z lancą. Modele obu rzeźb zostały wykonane przez Johanna Gotfryda Schadowa w 1792 roku. Mars został przygotowany przez Carla Friedericha Wichmanna, a Minerwa przez Johana Daniela Metzlera. Figury zostały zniszczone podczas II wojny światowej i zastąpiono je w latach 1951/1952 kopiami wykonanymi przez kolektyw rzeźbiarski Kranolda. Po obu stronach bramy znajdowały się od zawsze przybudówki dla straży i celników. Po zniesieniu Berlińskiego muru cłowo-akcyzowego na przełomie 1867/68 roku, przybudówki zastąpiono kolumnadami. Wykonał je uczeń szkoły schinkelowskiej Heinrich Strack w roku 1868. Brama jest ukoronowana przez około 5 metrową miedzianą rzeźbę, którą także wykonał Schadow (1793), a pracował nad nią 4 lata. Przedstawia ona uskrzydloną boginię zwycięstwa, która kieruje kwadrygę do miasta. Pierwotnie była to naga bogini pokoju Eirene, po 1815 roku została ona nazwana Wiktorią. Po bitwie pod Jeną-Auerstedt Napoleon zabrał kwadrygę do Paryża, gdzie zamierzał ją umieścić na stałe, nie doszło jednak do tego z powodu obalenia cesarza. Po zajęciu Paryża gen. Ernst von Pfuel został komendantem pruskiego sektora stolicy Francji. Jemu to właśnie zawdzięczają berlińczycy powrót Wiktorii na Bramę. W 1814 roku ludzie Blüchera zapakowali Kwadrygę w skrzynie i odesłali do Berlina, gdzie ją odrestaurowano. Podczas renowacji uzupełniono ukoronowanego orła pruskiego siedzącego na wieńcu dębowym o nowy symbol władzy - zaprojektowany przez Karla Friedricha Schinkela Żelazny Krzyż. Środkowy przejazd bramy był zarezerwowany wyłącznie dla członków rodziny cesarskiej, ich osobistych gości oraz członków rodu Pfuel, aż do abdykacji cesarza Wilhelma II w 1918 roku. Podczas II wojny światowej wykonano odlew gipsowy kwadrygi. Podczas bitwy o Berlin, została ona kilkukrotnie ostrzelana przez wojska niemieckie, po tym jak zawieszono przy niej czerwoną flagę. W wyniku ostrzału figura uległa zniszczeniu, a jedyną częścią, jaka pozostała w całości, była głowa jednego z koni (znajduje się on obecnie w Märkisches Museum w Berlinie). Władze komunistyczne Berlina postanowiły 21 września 1956, że jedyna zachowana brama miejska ma zostać odbudowana. Obie części miasta współpracowały przy odbudowie. Rekonstrukcja została zakończona 14 grudnia 1957 roku. Radni Berlina wschodniego ustalili jednak, że kwadryga ma być pozbawiona orła i Żelaznego Krzyża, jako że były one symbolami pruskiego militaryzmu. Wraz z upadkiem muru, 22 grudnia 1989 roku odbyło się uroczyste otwarcie Bramy Brandenburskiej, w którym uczestniczyło ponad 100 tys. osób. Ruch samochodowy na Placu Paryskim przy Bramie Brandenburskiej został zamknięty w 2002 roku.

PARISER PLATZ(Plac Paryski)
Został do dnia dzisiejszego tylko częściowo zrekonstruowany. Dawniej był miejscem defilad wojskowych.

REICHSTAG
Reichstag, a oficjalnie Plenarbereich Reichstagsgebaude, jest siedzibą niemieckiego Bundestagu. Zbudowany został w neorenesansowym stylu na podstawie planów architekta Paula Wallot’a w latach 1884-1894. Napis na fasadzie:" DEM DEUTCHEN VOLKE" ("Dla niemieckiego Narodu") pochodzi z 1916 roku. Do 1918 roku znajdował się tu Reichstag II Rzeszy Niemieckiej. W 1933 roku budynek ten został prawie całkowicie zniszczony w pożarze zaaranżowanym przez hitlerowców. Podczas walk o Berlin pod koniec II wojny światowej Reichstag został całkowicie zniszczony. W latach 1961-1971 został odbudowany przez Paula Baumgartena w nowej formie ( bez kopuły) i ponownie przebudowany w latach 1994-1999 pod nadzorem Sir Normana Fostera. Gmach ma następujące wymiary: 137 m długości, 88 szerokości i 54 m wysokości. Za pomocą dwóch oszklonych wind można się dostać na dach, gdzie znajduje się szklana kopuła o średnicy 38 m, wysokości 23,5 m i o masie 1 200 ton. Kopuła ta jest ekologicznym projektem, pozwalającym na oświetlenie i wentylację sali plenarnej. Światło dzienne, za pomocą 360 luster jest kierowane w głąb budynku. Lustra te w miarę potrzeb można za pomocą systemu komputerowego przysłaniać i odsłaniać, tak żeby ilość światła była zawsze odpowiednia. Specjalny system wentylacyjny pozwala nie tylko na dopływ świeżego powietrza, ale również na odzyskanie części ciepła. Dodatkowo w otworze kopuły znajduje się instalacja zbierająca wodę opadową.

www.bundestag.de

POMNIK HOLOKAUSTU
Pomnik Pomordowanych Żydów Europy znajduje się pomiędzy Bramą Brandenburską i placem Poczdamskim. Początek budowy - 1 kwietnia 2003 roku, odsłona pomnika nastąpiła 12 maja 2005 roku. Pomnik składa się z 2 711 betonowych kolumn o różnej wysokości - od 20 cm do 4,7 m - ustawionych na placu o powierzchni 19 000 m2. Kolumny tworzą labirynt, w którym ze względu na wąskie przejścia można poruszać się jedynie pojedyńczo.

www.holocaust-mahnmal.de

UNTER DEN LINDEN(Pod Lipami)
Reprezentacyjna ulica Berlina, biegnie od Pariser Platz do mostu Schlossbrucke i ma 1 600 metrów długości. Pierwotnie był to trakt od 1573 roku prowadzący z Zamku Berlińskiego na tereny łowieckie w dzisiejszym Tiergarten. Trakt kazał wytyczyć książę elektor Jan Jerzy Brandenburski. Pierwsze lipy wysadzono w roku 1647 na polecenie Fryderyka Wilhelma. Zasadzono wtedy 250 drzew na długości 924 metrów. Lipy rosły pierwotnie w sześciu rzędach, z czasem ilość rzędów ograniczono do czterech. Bulwar zdobi pomnik Fryderyka Wielkiego, oświeconego despoty, twórcy pruskiej potęgi. Autorem pomnika jest Daniel Krystian Rauch. Pomnik po II wojnie światowej został przewieziony do Poczdamu, natomiast ponownie stanął na Unter den Linden w roku 1980.

UNIWERSYTET HUMBOLDTA
Najstarszy z uniwersytetów berlińskich. Mieści się w dawnym pałacu księcia Heinricha von Preussena, wybudowanym w latach 1748-1766. Został założony 16 sierpnia 1809 roku z inicjatywy Wilhelma von Humboldta (1767-1835) filozofa i językoznawcy. W latach 1828-1946 działał pod nazwą Uniwersytet Fryderyka Wilhelma III. Obecna nazwa uniwersytetu została przyjęta w roku 1949. Studiowało lub nauczało tu 29 laureatów Nagrody Nobla. Studiuje w nim około 40 tys. studentów.

www.hu-berlin.de

BEBELPLATZ
Początki placu sięgają 1740 roku. Funkcjonująca nazwa pochodzi od Augusta Bebela (socjalisty) i została wprowadzona w 1947 roku. W założeniu architektonicznym przestrzeń placu wraz z zabudową miała tworzyć Forum Friderikanum, zaprojektowane przez Knobelsdorfa. Z pierwotnego założenia zrealizowano:

Opera (1741-1743)
Architektem był Georg von Knobelsdorff (1699-1753) czołowy przedstawiciel szkoły francuskiej na ziemi pruskiej. Gmach Opery Królewskiej spłonął tuż po zakończeniu budowy. Odbudowę powierzono Carlowi Ferdynandowi Langhansowi. Odbudowano gmach według oryginalnych założeń w latach 1952-1955, ponowne prace renowacyjne przeprowadzono w latach 1983-1986.

St. Hedwigs-Kathedrale (1747-1773)
Wybudowana jako Pruski Panteon. Od 1929 roku katolicki kościół diecezjalny archidiecezji Berlin. Architekt Jan Boumann Starszy (1706-1776), holenderski budowniczy króla Fryderyka II i Georg von Knobelsdorff. Kościół św. Jadwigi wybudowano na polecenie króla celem skokietowania niedawno zawojowanych Ślązaków, których św. Jadwiga jest patronką. Świątynia została odbudowana ze zniszczeń wojennych w latach 1952-1963 według planów Hansa Schwipperta. Wewnątrz na uwagę zasługuje Madonna z XVI wieku i Pieta z roku 1420. Kościół św. Jadwigi został poświęcony w dniu Wszystkich Świętych w 1773 roku na osobiste życzenie króla pruskiego przez księcia biskupa Ignacego Krasickiego.
www.hedwigs-kathedrale.de

Konigliche Bibliothek (Biblioteka Królewska) (1775-1780)
Zwana "Komodą", dziś część Uniwersytetu Humboldta. Na placu 10 maja 1933 roku hitlerowcy spali książki m.in. Thomasa Manna, Heinricha Heine i Karola Marksa. W roku 1995 wybudowano pod placem pomnik - symboliczną "Pustą Bibliotekę", autorstwa Michy Ullmanna

NEUE WACHE
Architektem tego obiektu był Carl Friedrich Schinkel (1781-1841). Zaprojektowany jako Pomnik pamięci poległych w wojnach z Napoleonem i wybudowany w latach 1816-1818. W okresie 1818-1918 kwaterowała tu i pełniła wartę straż królewska. W 1931 roku ustanowiono tu Pomnik tym, którzy polegli w I wojnie światowej. Od roku 1960 był to Pomnik Ofiar Faszyzmu i Militaryzmu. Od roku 1993 jest to Centrum Pamięci.

ZEUGHAUS
Jeden z najstarszych i najważniejszych obiektów barokowych Berlina. Mieści Niemieckie Muzeum Historyczne. Budynek został zaprojektowany przez Johanna Neheringa (zm. 1695) jako magazyn artylerii. Składa się z czterech skrzydeł o długości 90 metrów. Nad dziedzińcem i dekoracją kompleksu pracował Andreas Schluter (1664-1714) - stąd nazwa dziedzińca. W roku 1875 umieszczono tu muzeum wojskowe - Hall Sławy Pruskiej Armii. W latach 1949-1965 przeprowadzono rekonstrukcję obiektu, zmieniając generalnie wnętrza. Po kolejnej restauracji gmach otworzył swoje podwoje w 2006 roku.
www.dhm.de

SCHLOSSPLATZ
Stał tu pierwotnie zamek Hohenzollernów, wielokrotnie przebudowywany. Rozebrany ostatecznie po zniszczeniach z czasu II wojny światowej w roku 1950. Wczasach NRD plac nosił nazwę Marx-Engels Platz. W roku 2002 parlament niemiecki podjął decyzję o odbudowie Pałacu Królewskiego.

BERLINER DOM
Katedra Berlińska (Berliner Dom) - ewangelicka katedra została zbudowana w latach 1894-1905 według planów architekta Juliusa Carla Raschdorffa z Pszczyny w stylu późnego, włoskiego renesansu. Kościół pamięci Hohenzolernów. W miejscu, gdzie dziś stoi katedra znajdowała się wcześniej mniejsza katedra w stylu barokowym. W 1944 roku katedra została uszkodzona przez naloty aliantów, a odbudowa rozpoczęła się dopiero w 1975 roku. Świątynia posiada 1500 miejsc i jest jedną z największych świątyń Berlina. To właśnie tutaj odbywają się najczęściej ekumeniczne nabożeństwa z okazji świąt państwowych lub w ważnych dla narodu momentach. Historia katedry na Spreeinsel sięga XV wieku. W nowo zbudowanym zamku Elektora Rzeszy poświęcono w 1450 roku Kaplicę Erasmusa, którą w roku 1465 papież podniósł do godności katedry. Po tym, jak Joachim II został w 1535 roku elektorem, rozpoczął przebudowę leżącego na południe od zamku kościoła dominikańskiego na nowy kościół zamkowy. Dominikanie zostali przesiedleni do Brandenburgu. Średniowieczny gotycki kościół ceglany Dominikanów został rozbudowany, drogo wyposażony, przygotowano miejsca na groby możnowładców oraz zainstalowano dzwonnice. Nowa katedra została poświęcona w 1536 roku. W 1539 roku Joachim II przeszedł na protestantyzm, a katolicka katedra, efektem wprowadzenia w Brandenburgii reformacji została katedrą ewangelicką. W 1608 roku rozwiązano kapitułę katedry, a ona sama stała się głównym kościołem parafialnym Cöllnu. Z rozkazu Fryderyka II rozpoczęto w latach 1747-1750 budowę nowej, barokowej świątyni w Lustgarten, w miejscu w którym stoi dzisiejsza katedra. Po przeniesieniu grobów książąt do nowej katedry, stara świątynia została rozebrana. Architektem nowej świątyni był holender Johann Boumann Starszy. Nowa katedra została poświęcona w 1750 roku. Na początku XIX wieku przebudowano świątynię zgodnie z planami Karla Friedricha Schinkela w stylu klasycyzmu. Przebudowę ukończono w 1822 roku. W XIX wieku uznano, że istniejąca, skromna katedra nie nadaje się dla celów reprezentacyjnych monarchii. Zgodnie z zaleceniami króla Fryderyka Wilhelma IV przystąpiono do budowy nowej, bogatszej świątyni. Miała to być dwuwieżowa bazylika z trzynawową halą, zrobiona na modę włoską. Projekty przygotował Friedrich August Stüler, jeden z uczniów Schinklera. Budowę rozpoczęto, zbudowano min. apsydę na brzegu Sprewy. Z powodu wielu problemów i braku środków, budowę zawieszono w 1848 roku. Po powstaniu II Rzeszy, odrodził się pomysł posiadana reprezentacyjnej świątyni, którą można by porównywać do największych kościołów świata. Plany nowej budowy przedstawił w roku 1885 architekt Julius Raschdorff, profesor Uniwersytetu Technicznego w Charlottenburgu. Jednakże dopiero Cesarz Wilhelm II rozkazał rozbiórkę Katedry Schinkela i budowę nowej świątyni na podstawie planu Raschdorffa. Projekt ten przewidywał budowę eklektyczną, z użyciem form zaczerpniętych z baroku i włoskiego późnego renesansu. Kamień węgielny położono 17 czerwca 1894 roku, a ukończenie budowy przewidywano na rok 1900. Liczne spowolnienia prac spowodowały, że uroczyste otwarcie nowej budowli odbyło się dopiero 27 lutego 1905 roku. Koszty w wysokości 11,5 mln. złotych marek pokryło w całości państwo. Nadzór nad pracami prowadził Julius Raschdorff, od 2 sierpnia 1892 roku mistrz budowy katedr, wraz z synem Ottem, jednak przez cały czas trwania prac Wilhelm II wywierał wpływ co do kształtu świątyni. Szczególnie wnętrze zostało wykonane zgodnie z jego życzeniami (między innymi przeforsował swoich nadwornych malarzy). Główny ołtarz pochodzi z poprzedniej katedry. Obraz ołtarzowy kościoła chrzcielno-ślubnego został przygotowany przez Carla Josepha Begasa. W latach 1975-1993 przeprowadzono rekonstrukcję świątyni. Katedra ma 114 m długości, 73 szerokości i 113 m wysokości. Została zbudowana ze śląskiego granitu.

www.berliner-dom.de

LUSTGARTEN
Pierwsza wzmianka o tym ogrodzie pochodzi z 1471 roku. Była tu oranżeria, w której w roku 1652 zasadzono po raz pierwszy kartofel na ziemiach niemieckich.

TIERGARTEN PARK
Największy park Berlina. Do XVIII wieku był to teren polowań książęcych. W roku 1818 architekt krajobrazu Peter Joseph Lenne zaprojektował park w stylu angielskim. Przy parku znajduje się dzielnica dyplomatyczna. Po II wojnie światowej nasadzono drzewa w roku 1949.

SIEGESSAULE
Siegessäule (Kolumna Zwycięstwa) - pruska kolumna zaprojektowana przez Heinricha Stracka po 1864 roku w celu upamiętnienia zwycięstwa Prus nad Danią (zagarnięcie Szlezwiku-Holsztyna) i odsłonięta 2 października 1873 roku, upamiętniająca także zwycięstwa w wojnie z Austrią i w wojnie z Francją. Na szczycie kolumny wzniesiono brązową figurę Nike (Wiktorii) o wysokości 8,3 metrów i wadze 35 ton, zaprojektowanej przez Friedricha Drake. Łączna wysokość kolumny wraz ze statuą wynosi 66,89 m. Wewnątrz kolumny znajdują się schody (285 stopni) prowadzące na położoną na wysokości 50,66 m platformę widokową. Początkowo pomnik znajdował się obok Reichstagu na placu Republiki. W 1939 roku z polecenia Adolfa Hitlera został przeniesiony w obecne miejsce.
www.monument-tales.de

KOŚCIÓŁ PAMIĘCI CESARZA WILHELMA
Kościół Pamięci Cesarza Wilhelma ( Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche) zwany Kościołem Pamięci (Gedächtniskirche) jest świątynią ewangelicką położoną w Berlinie przy Breitscheidplatz, w pobliżu ulicy Kurfürstendamm w dzielnicy Charlottenburg. Cesarz Wilhelm II postanowił zbudować kościół, by stworzyć religijne miejsce pamięci swojego dziadka Wilhelma I. Rozpisany konkurs na projekt świątyni wygrał królewski radca budowlany i członek Berlińskiej Akademii Budowlanej Franz Schwechten (1841-1924). Wcześniej według jego projektu wzniesiono Anhalter Bahnhof w Berlinie. Para cesarska zaaprobowała wynik konkursu. Cesarz interesował się inwestycją, wspierał ją finansowo i kilkakrotnie odwiedzał plac budowy. Koszty budowy wyniosły 6,8 miliona marek w złocie. Pieniądze wyłożyły głównie niemieckie prowincje. Kamień węgielny położono 22 marca 1891 roku, a poświęcenie nastąpiło 1 września 1895 roku. Franz Schwechten, który urodził się w Kolonii, zaprojektował budowlę w stylu neoromańskim czerpiąc wzorce z architektury Nadrenii. Asymetryczne położenie w sieci ulic było wzorowane na katedrze w Bonn, prezbiterium na kościele mariackim w Gelnhausen. Wiele elementów zostało dokładnie skopiowanych. Naśladownictwo było tak dokładne, że do wykonania fasady użyto tufu, który pochodzi z gór Eifel i był stosowany w nadreńskich kościołach, ale w architekturze Brandenburgii jest całkowicie obcy i nieodpowiedni dla jej klimatu. Świątynia z 5 wieżami miała wygląd monumentalny. Główna wieża o wysokości 113 m była najwyższa w mieście. Pod wpływem berlińskiego kościoła styl neoromański rozprzestrzenił w całych Niemczech. W przedsionku świątyni znajdowała się mozaika przedstawiająca członków rodziny Hohenzollernów czczących krzyż. Urządzono w niej także halę, do której rzeźbiarz Adolf Brütt wykonał ukończony w 1906 roku cykl przedstawiający wojny wyzwoleńcze z lat 1813-1815 i wojnę prusko-francuską 1870-1871. Kościół został zniszczony podczas bombardowania alianckiego w listopadzie 1943 roku. Początkowo planowano wewnątrz ruiny wznieść szklaną świątynię. Rozpisany konkurs architektoniczny wygrał w marcu 1957 roku Egon Eiermann, który zaproponował usunięcie zrujnowanego kościoła i budowę na jego miejscu nowego. Projekt spowodował publiczną debatę. W jej wyniku pozostawiono 68-metrową ruinę głównej wieży jako symbol antywojenny. Do niej dobudowano według projektu Eiermanna ośmiokątną nawę, sześciokątną dzwonnicę, czworokątną kaplicę i kruchtę. Architekt zaprojektował także wyposażenie: ołtarz, ambonę, chrzcielnicę, świecznik, lampy i ławki. Szklane ściany składające się z 30 000 elementów są dziełem francuskiego artysty Gabriela Loire. 17 grudnia 1961 roku kościół poświęcił biskup Otto Dibelius. W roku 1987 świątynia otrzymała krzyż z Coventry.

WYSPA MUZEÓW
Na Wyspie Muzeów znajdują sie następujące muzea:
Muzeum Pergamońskie- Pergamonmuseum - (Zbiory Sztuki Starożytnej, Muzeum Azji Przedniej, Muzeum Sztuki Islamskiej),
Stare Muzeum- Alte Museum - (Muzeum Egipskie i Antikensammlung). Gmach muzeum zaprojektował Schinkel, a pochodzi z roku 1830. Było to pierwsze publiczne muzeum na terenie Prus.
Muzeum im. Bodego- Bodemuseum - ten neobarokowy budynek został wzniesiony w roku 1904. nazwa pochodzi od nazwiska dyrektora, historyka sztuki - Wilhelma von Bode., prezentuje sztukę bizantyjską, rzeźbę włoską i niemiecką.
Nowe Muzeum- wybudowane w latach 1843-1859 przez Friedricha Augusta Stulera. Mieści zbiory sztuki egipskiej (m.in. głowa Nefretete),
Stara Galeria Narodowa- Alte Nationalgalerie - prezentuje zbiory malarstwa i rzeźby XIX wieku. Obiekt wybudował Stuler jako Świątynię Nauki w latach 1867-1876, prace końcowe przypadły Johannowi Strackowi. Kompleks zaprojektował C. F. Schinkel w roku 1822. Kompleks muzealny został zniszczony w 70% podczas II wojny światowej. W roku 1999 Wyspa Muzeów, jako unikatowy zespól architektoniczny i kulturalny został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
www.masterplan-museumsinsel.de
www.museumsinsel-berlin.de
www.smb.spk-berlin.de

ST. MARIEN-KIRCHE
Jedyny w Berlinie funkcjonujący kościół pamiętający średniowiecze. Był wznoszony od 1370 roku aż do początków wieku XIV. Mieści się w nim fresk "Taniec Śmierci" z 1485 roku o długości 22 metrów, odkryty w 1860 roku, interesująca jest także chrzcielnica z 1437 roku. Wieżę zwieńczył hełmem Carl Gottard Langhans w roku 1790.
www.marienkirche-berlin.de

RATUSZ
"Czerwony Ratusz" (Rotes Rathaus) - ratusz w Berlinie, w dzielnicy Mitte; neorenesansowy, wzniesiony w latach 1861-1869; siedziba burmistrza Berlina i rządu kraju związkowego Berlin. Nazwa budynku pochodzi od koloru fasady oraz czerwonej cegły, z której został zbudowany. Ratusz powstał między rokiem 1861 a 1869 w stylu północnowłoskiego późnego renesansu. Autorem projektu architektonicznego i wykonawczego był Hermann Friedrich Wäsemann. Przez większość czasu był siedzibą lokalnych władz i spełniał rolę ratusza miejskiego. Podczas zimnej wojny i po rekonstrukcji budynku w latach 1951-1958 do stanu oryginalnego, był siedzibą władz miejskich Berlina Wschodniego. Na zewnątrz możemy zobaczyć rzeźbę Frilza Kremera (1958) symbolizująca berlińczyków odbudowujących swe miasto. Ratusz ma długość 99 m, szerokość 88 m, a wieża wznosi się na wysokość 74 m.
www.berlin.de

FONTANNA NEPTUNA
Był to prezent od magistratu dla cesarza Wilhelma II. Twórcą odsłoniętej 1 listopada 1891 roku fontanny był Reinhold Begas. Pierwotnie fontanna zdobiła Plac Zamkowy. W obecnym miejscu znajduje się od 1969 roku. Postacie symbolizują: Wezerę, Ren, Łabę i Odrę.

WIEŻA TELEWIZYJNA
Wieżę wznoszono w latach 1965-1969. Ma 368 wysokości. Architektom z NRD pomagali architekci szwedzcy. Pawilon u podnóża wieży zbudowano w latach 1969-1972. Wieżę odwiedza średnio 1,2 mln turystów rocznie. Antena telewizyjna ma 118 m wysokości. Obrót platformy widokowej, w której mieści się Tele-Cafe, w wokół własnej osi trwa 30 minut. Zawieszona jest ona na wysokości 203 metrów. Diameter bazy wieży przy gruncie wynosi 32 metry. Grubość ścian betonowego trzonu wieży wynosi 50 cm. Fundamenty sięgają 5 metrów grubości. Przy budowie wieży nie było ofiar śmiertelnych wśród pracowników.

GRUNEWALDTURM
Der Grunewaldturm (Wieża Grunewaldzka) zbudowana została według planów Franza Schwechtena w latach 1897-1898. Urząd powiatu Teltow zarządził zbudowanie wieży z okazji stulecia urodzin pruskiego króla i cesarza Niemiec Wilhelma I Hohenzollerna. 5 czerwca 1899 roku wieża graniczna została otwarta, nadano jej imię Kaiser-Wilhelm-Turm (Wieża Cesarza Wilhelma). Po pierwszej wojnie światowej, została ona przechrzczona na Grunewaldturm, nawiązując do otaczającego ją lasu, który nazywa się właśnie Grunewald. Wieża zbudowana jest z czerwonych cegieł, ma wysokość 56 metrów. Ulokowana jest na 79-metrowym wzgórzu Karlsberg w południowo-zachodnim Berlinie, blisko jeziora Wannsee. Wieża mieści w sobie okrągły hall, w którym znajduje się marmurowa statua Wilhelma I Hohenzollerna. Do tarasu widokowego, z którego rozciąga się widok na Hawelę oraz Las Grunewaldzki prowadzi 204 stopni schodów. W budynku znajduje się również restauracja oraz ogródek piwny.

SCHLOSS CHARLOTTENBURG
Dawna rezydencja Hohenzollernów. Największy pałac współczesnego Berlina. Przykład niemieckiego baroku. Pałac wybudowano w latach 1695-1699 jako letnią rezydencję dla Sophie Charlotte, małżonki panującego elektora Fryderyka III według planów Johanna Arnolda Neringa i Martina Grunberga. Po koronacji w 1701 roku elektora na króla Prus, jako Fryderyka I pałac powiększył Eosander von Gothe, wzorując się na Wersalu. Po śmierci małżonki Fryderyk I nazwał rezydencję Charlottenburg. Do pałacu Fryderyk I zamówił w roku 1701 wykonanie bursztynowego gabinetu u mistrza bursztyniarskiego z Kopenhagi. Komnata miała wymiary 10,5 x 11,5 m. W 1716 roku król podarował ją carowi Piotrowi Wielkiemu. W latach 1740-1746 Knobelsdorf wybudował skrzydło wschodnie, a Carl Langhans wzniósł teatr w latach 1787-1791. W mauzoleum, wybudowanym w roku 1810 spoczęli: królowa Luiza, Wilhelm I i cesarzowa Augusta. Pałacowy park był pierwotnie w stylu francuskim, pod koniec XVIII wieku został zamieniony na park w stylu angielskim. Pałac był siedzibą Napoleona I w roku 1806, a w latach 2004-2006 był rezydencją prezydenta Niemiec na czas renowacji Pałacu Bellevue. Pałac Charlottenburg znalazł sie w granicach Berlina w roku 1920.

W parku Volkspark Friedrichshain w Berlinie w rejonie Virchowstraße i Werneuchener Straße znajduje się cmentarz polskich żołnierzy poległych w 1945 roku podczas operacji berlińskiej. W północnej części parku w 1972 roku wzniesiono pomnik (Denkmal des polnischen Soldaten) projektu polsko-niemieckiego kolektywu, w skład którego weszli: Zofia Wolska, Tadeusz Ladziana, Arnd Wittig i Günther Merkel, na którym umieszczono napis "Za naszą i waszą wolność" "Für eure und unsere Freiheit".

9 lipca 2006 roku na stadionie Olympiastadion Berlin odbył się Finał Mistrzostw Świata w Piłce nożnej pomiędzy Włochami a Francją.

CIEKAWOSTKI
* DŁugość granic Berlina wynosi 234 km.
* Jeziora berlińskie zajmują powierzchnię 59 km2.
* Łączna długość rzek i kanałów Berlina wynosi 165 km.
* Stolica Niemiec posiada 979 mostów.
* Parki i lasy obejmują powierzchnię 160 km2.
* Przy drogach i ulicach Berlina rośnie 416 000 drzew.
* W mieście działa 128 muzeów, 53 teatry, 3 opery, 103 baseny.
* Berlin posiada 9 linii metra, 12 linii kolejki podmiejskiej, 7000 taksówek i 26 linii tramwajowych.
* W 1847 roku w domu przy Schoneberger Strasse Werner Siemens i Johann Georg Halske skonstruowali pierwszy telegraf.
* W roku 1881 ruszył w Berlinie pierwszy na świecie elektryczny tramwaj.
* Polska Misja Katolicka to największa parafia w archidiecezji berlińskiej.
* Największy hotel w Niemczech - Hotel Estrel znajduje się w dzielnicy Neukoln (1125 pokoi).
* Najstarszy w Niemczech meczet Ahmadiyya znajduje sie w dzielnicy Wilmersdorf, pochodzi z lat 1924-1928.
* Najwyższy biurowiec Berlina to Allianz Treptowers z 1998 roku w Treptow.
* Najdłuższy ciek wodny - Szprewa przepływa przez Berlin na odcinku 46 km.
* Najszybsza winda w Berlinie działa w wieżowcu Daimler-Chrysler (8,5m/s).
* Najstarszym zachowanym mostem w mieście jest Jungfernbrucke z 1698 roku nad kanałem Sprwewy.
* Niemiecki Bundestag wraz z trzema milionami zwiedzających w roku jest najliczniej odwiedzanym parlamentem świata.

POLECAM STRONY
www.berlin.de
www.berlin-tourist-information.de
www.exberliner.net
www.germany.archiseek.com
www.ostberlin.de
www.visitberlin.de
www.atlas-berlin.de
www.dailysoft.com
 
DESTYNACJE EUROPEJSKIE  ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY
STRONA ZAWODOWEGO PILOTA WYCIECZEK ZAGRANICZNYCH